Câu hỏi:
Công ty chúng tôi có 01 người lao động không thực hiện đúng quy trình làm việc dẫn đến thiệt hại cho công ty nên phải thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Vậy Luật sư có thể cho chúng tôi biết trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại trong trường hợp này như thế nào không?
Xin cảm ơn Luật sư.
Trả lời: Liên quan đến câu hỏi của Quý Công ty, căn cứ Bộ luật Lao đông năm 2019 và các văn bản pháp lý có liên quan chúng tôi có quan điểm tư vấn như sau:
1. Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người lao động
Căn cứ theo quy định tại Điều 129 Bộ luật Lao động năm 2019 về bồi thường thiệt hại thì:
- Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động của người sử dụng lao động.
Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại nơi người lao động làm việc thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng vào lương. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương thực trả hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập cá nhân.
- Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường hoặc nội quy lao động; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm; trường hợp do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa, sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì không phải bồi thường.
Như vậy, người lao động có các hành vi vi phạm nêu trên thì sẽ bị người sử dụng lao động áp dụng biện pháp bồi thường thiệt hại.
2. Về mức bồi thường thiệt hại
Căn cứ theo quy định tại Điều 129 Bộ luật Lao động năm 2019 thì mức bồi thường thiệt hại cụ thể như sau:
- Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại nơi người lao động làm việc thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng vào lương theo quy định.
- Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường hoặc nội quy lao động; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm; trường hợp do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa, sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì không phải bồi thường.
Theo quy định tại Điều 130 Bộ luật Lao động năm 2019 thì: “Việc xem xét, quyết định mức bồi thường thiệt hại phải căn cứ vào lỗi, mức độ thiệt hại thực tế và hoàn cảnh thực tế gia đình, nhân thân và tài sản của người lao động”.
Như vậy, mức bồi thường thiệt hại được căn cứ vào hành vi gây thiệt hại, lỗi của người lao động, thiệt hại thực tế hoặc phần chênh lệch giữa thiệt hại thực tế và phần bồi thường từ cơ quan bảo hiểm (nếu Công ty có mua bảo hiểm cho tài sản, trang thiết bị) cũng như hoàn cảnh thực tế gia đình, thân nhân và tài sản của người lao động.
3. Về trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại
Căn cứ theo Điều 71 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP thì trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại cụ thể như sau:
Bước 1: Yêu cầu người lao động tường trình bằng văn bản về vụ việc
Khi phát hiện người lao động có hành vi làm hư hỏng, làm mất dụng cụ, thiết bị hoặc làm mất tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì người sử dụng lao động yêu cầu người lao động tường trình bằng văn bản về vụ việc.
Bước 2: Tiến hành họp xử lý bồi thường thiệt hại
Việc tiến hành họp xử lý bồi thường thiệt hại phải được thực hiện trong thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại.
- Ít nhất 05 ngày làm việc trước khi tiến hành họp xử lý bồi thường thiệt hại, người sử dụng lao động thông báo đến các thành phần phải tham dự họp bao gồm:
+ Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động đang bị xử lý kỷ luật là thành viên;
+ Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc tổ chức đại diện người lao động bào chữa; trường hợp là người chưa đủ 15 tuổi thì phải có sự tham gia của người đại diện theo pháp luật;
+ Thẩm định viên về giá (nếu có).
Nội dung thông báo phải nêu rõ thời gian, địa điểm tiến hành họp xử lý bồi thường thiệt hại; họ tên người bị xử lý bồi thường thiệt hại và hành vi vi phạm và phải đảm bảo các thành phần tham dự họp nhận được thông báo này trước khi diễn ra cuộc họp.
- Các thành phần tham dự họp phải xác nhận tham dự cuộc họp với người sử dụng lao động khi nhận được thông báo của người sử dụng lao động.
Trường hợp một trong các thành phần không thể tham dự họp theo thời gian, địa điểm đã thông báo thì người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận việc thay đổi thời gian, địa điểm họp; trường hợp hai bên không thỏa thuận được thì người sử dụng lao động quyết định thời gian, địa điểm họp.
- Người sử dụng lao động tiến hành họp xử lý bồi thường thiệt hại theo thời gian, địa điểm đã thông báo. Trường hợp một trong các thành phần phải tham dự họp không xác nhận tham dự hoặc vắng mặt thì người sử dụng lao động vẫn tiến hành họp xử lý bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
Bước 3: Lập Biên bản cuộc họp xử lý bồi thường thiệt hại
Nội dung cuộc họp xử lý bồi thường thiệt hại phải được lập thành biên bản, thông qua trước khi kết thúc cuộc họp và có chữ ký của người tham dự cuộc họp, trường hợp có người không ký vào biên bản thì người ghi biên bản nêu rõ họ tên, lý do không ký (nếu có) vào nội dung biên bản.
Bước 4: Ban hành Quyết định xử lý bồi thường thiệt hại
Quyết định xử lý bồi thường thiệt hại phải được ban hành trong thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại. Quyết định xử lý bồi thường thiệt hại phải nêu rõ mức thiệt hại; nguyên nhân thiệt hại; mức bồi thường thiệt hại; thời hạn, hình thức bồi thường thiệt hại và được gửi đến các thành phần phải tham dự họp.
Lưu ý về thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại:
Thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại là 06 tháng kể từ ngày người lao động có hành vi làm hư hỏng, làm mất dụng cụ, thiết bị hoặc làm mất tài sản của người sử dụng lao
động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép.
Người sử dụng lao động không được xử lý bồi thường thiệt hại đối với người lao động trong thời gian: Nghỉ ốm đau, điều dưỡng, nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động; đang bị tạm giữ, tạm giam; Đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 125 của Bộ luật Lao động (Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc; Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động); người lao động nữ mang thai; người lao động nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Khi hết thời gian không được xử lý bồi thường thiệt hại nêu trên, nếu hết thời hiệu hoặc còn thời hiệu nhưng không đủ 60 ngày thì được kéo dài thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại nhưng không quá 60 ngày kể từ ngày hết thời gian nêu trên.
Trên đây là quan điểm tư vấn pháp lý của chúng tôi liên quan đến trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại trong trường hợp người lao động không thực hiện đúng quy trình làm việc dẫn đến thiệt hại, phải thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. Nếu có nội dung cần tư vấn, làm rõ, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp kịp thời
Trân trọng!
